Urząd Miasta Zabrze

Dofinansowanie - Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Treść główna

Pamięci Patriotów

Rozmiar tekstu: A A A

19.08.2009
Autor: Wydział Kontaktów Społecznych

17 sierpnia odbyła się sesja Rady Miejskiej. Pierwsza jej część miała charakter uroczysty i poświęcona została 90 – tej rocznicy wybuchu pierwszego Powstania Śląskiego oraz udziału w powstaniach śląskich Kadetów Lwowskich. Sesja odbyła się z udziałem zaproszonych gości: prof. dr hab. Ryszarda Kaczmarka oraz mgr Michała Lubiny.

- Ze wszystkich powstań śląskich pierwsze należy do najmniej znanych, a zarazem jest „najbardziej śląskie”. Zakończyło się klęską nie tylko z powodu dysproporcji sił, ale również dlatego, że nie zdefiniowano jego celu politycznego – mówił podczas wykładu poświęconego tej tematyce prof. dr hab. Ryszard Kaczmarek. - Wiadomość o wybuchu trzeciego powstania zaskoczyła Lwowian w teatrze, gdzie obchodzono lokalne uroczystości. Już na drugi dzień zwołano sesję nadzwyczajną, na której ustalono warunki pomocy dla powstańców. To udzieliło się kadetom, którzy chcąc wspomóc powstańców, zaczęli przedostawać się grupami, nielegalnie, na Śląsk – opowiadał o udziale Kadetów Lwowskich w powstaniach śląskich mgr Michał Lubina.

Prezydent Małgorzata Mańka-Szulik przedstawiła informację na temat miejsc pamięci w Zabrzu. Stwierdziła w niej, że 90–ta rocznica wybuchu I Powstania Śląskiego oraz 70–ta rocznica śmierci Wojciecha Korfantego to szczególna okazja, aby podkreślić jak ważne dla władz miasta było - i jest - upowszechnianie historii oraz tradycji Górnego Śląska.

Dla upamiętnienia Powstań Śląskich i plebiscytu na Górnym Śląsku podjęto liczne inicjatywy oraz wykonano wiele tablic, pomników i obelisków. Tablice pamiątkowe znajdują się w Makoszowach, Kończycach oraz w centrum miasta na rogu ul. Pawliczka i Wolności. Pomnik Powstańcom Śląskim wybudowano na cmentarzu parafii pw. św. Andrzeja. Groby powstańcze utrzymywane są w Rokitnicy, Pawłowie, Mikulczycach i Biskupicach.

Tablica z nazwiskami mieszkańców Zabrza poległych w Powstaniach Śląskich znajduje się w budynku Urzędu Miejskiego przy ul. Powstańców Śląskich.

Ponadto na terenie miasta znajdują się tablice upamiętniające wydarzenia z okresu plebiscytu i Powstań Śląskich przy ul. Wolności na budynku Urzędu Miejskiego oraz w siedzibie Zabrzańskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji.

Na terenie miasta znajdują się pomniki tych, którzy w sposób szczególny przyczynili się do propagowania polskości Górnego Śląska. Mam na myśli Karola Miarkę i Józefa Lompę.

W roku ubiegłym w sposób szczególny chcieliśmy podkreślić działalność Karola Miarki. W 1958 roku z okazji 75–tej rocznicy jego śmierci gen. Jerzy Ziętek odsłonił jego pomnik. Po 50-ciu latach pomnik doczekał się odnowienia, a skwer wokół niego został uporządkowany i zagospodarowany.

W roku ubiegłym odnowiony został także pomnik Józefa Lompy – górnośląskiego działacza, poety, publicysty – współpracownika wielu pism, prozaika, autora polskich podręczników szkolnych.

Bez tych postaci i wielu innych zaangażowanych pisarzy, nauczycieli i księży nie byłoby późniejszych Powstań Śląskich i w efekcie przyłączenia znacznej części Górnego Śląska do odradzającej się po latach niewoli Polski.

Pamiętamy o nich i oddajemy im należyty szacunek.

Miejsca pamięci narodowej są na terenie Zabrza regularnie modernizowane, remontowane i konserwowane. Na ten cel wydawane są coraz większe fundusze pozyskiwane z różnych źródeł.

I tak:

  • W 2006 roku wydano 27 tys. złotych (w tym 25 tys. zł z budżetu Urzędu Wojewódzkiego).
  • W 2007 roku wyasygnowano 64 tys. złotych (w tym 30 tys. zł z budżetu Urzędu Wojewódzkiego oraz 17 tys. zł z budżetu Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie).
  • W 2008 roku przeznaczono 145 tys. złotych (w tym 20 tys. zł budżetu Urzędu Wojewódzkiego oraz 20 tys. zł z budżetu Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie).

Wśród największych przedsięwzięć należy wskazać modernizację mogiły Powstańców Śląskich w Mikulczycach za kwotę prawie 50 tys. złotych. Od 2006 roku poddano modernizacji i remontom 27 takich miejsc.

Problematyka Śląska podejmowana jest przez zabrzańskie stowarzyszenia, instytucje kultury i organizacje społeczne.
Dzięki inicjatywie grupy „Pamięć i tożsamość” zrzeszającej mieszkańców Pawłowa, Makoszów i Kończyc od 2007 roku w Zabrzu – Kończycach, przy współpracy z Urzędem Miejskim, corocznie uroczyście obchodzona jest rocznica wybuchu I powstania śląskiego. W pierwszej uroczystości uczestniczyła i głos zabrała pani prof. Bożena Hager Małecka, córka Bronisława Hagera – zabrzańskiego komisarza plebiscytowego i wnuczka Maksymiliana Hagera, szefa sztabu wyborczego Wojciecha Korfantego w wyborach do Reichstagu z 1903 roku. Jest ona jedną z ostatnich osób, które osobiście znały Wojciecha Korfantego.

W roku bieżącym przy okazji uroczystości otwarto także wystawę przygotowaną przez Muzeum Miejskie w Zabrzu pt. „Śląsk – pamiątki z okresu Powstań Śląskich”, gdzie zaprezentowano niezwykle bogate zbiory naszego Muzeum.

Towarzystwo Kultury Teatralnej w Zabrzu włączyło się w obchody roku Korfantego ogłoszonego przez Sejmik Województwa Śląskiego. Przy udziale Urzędu Miasta zorganizowano w ramach Międzynarodowego Festiwalu Rysowania widowisko plenerowe „Śląsk Historią Malowany” wystawione na placu Teatralnym oraz Maraton filmowy z udziałem gości – twórców filmów o tematyce śląskiej. Uczestnicy festiwalu w tym roku rysowali postacie w kostiumach z okresu powstań śląskich.

W upowszechnianie kultury śląskiej włączył się także Teatr Nowy, który w bieżącym roku wystawił bajkę Gustawa Morcinka, pt. „Krucytyrk, czyli przedziwne śląskie powiarki”.

Z kolei Centrum Edukacji Twórczej z Zabrza – Zaborza co roku organizuje Warsztaty językoznawczo – teatralne oraz konkurs gawędziarski „Jo Wom Godom”, a także Konkurs Piosenki Śląskiej Karlik.

Warto także podkreślić, że imprezy regionalne takie jak Śląskie Śpiewanie, Po naszemu czyli po Śląsku, Parada Regionów są organizowane przy wsparciu Domu Muzyki i Tańca oraz gminy Zabrze.

Popularyzacji kultury śląskiej służyć miało także wznowienie powieści Karola Miarki pt. „Żywcem Zamurowana” podjęte przez Urząd Miejski w Zabrzu. Autor opisuje w niej powstanie Zabrza. Książka ta ma niezwykle ważne znaczenie dla zrozumienia metod budzenia świadomości narodowej na Górnym Śląsku w XIX i XX wieku. Promocji tej książki towarzyszył wykład dotyczący postaci Karola Miarki.

Trudno oczywiście omawiać wszystkie tego rodzaju przedsięwzięcia podejmowane przez poszczególne placówki oświatowe czy stowarzyszenia. Warto jednak podkreślić zwłaszcza twórczość Zbigniewa Stryja, zarówno na polu teatralnym jak i poetyckim.

Niezwykle się cieszę, że tak wiele instytucji, stowarzyszeń, osób prywatnych w Zabrzu włącza się w promowanie kultury i tradycji Górnośląskich. Samorząd stara się pomagać w tych przedsięwzięciach i sam podejmuje wiele inicjatyw.

Podczas dyskusji, jaka odbyła się po wysłuchaniu wykładów, zapowiedziano także podjęcie inicjatywy budowy w Zabrzu pomnika Kadetów Lwowskich.

Na sesji Radni przyjęli również sześć projektów uchwał, w tym min. wyrażenie zgody na udzielenie bonifikaty przy sprzedaży w drodze bezprzetargowej lokali mieszkalnych na rzecz ich najemców oraz przyznanie pierwszeństwa w nabyciu lokali użytkowych znajdujących się w budynkach wielolokalowych, stanowiących własność Gminy Miejskiej Zabrze ich najemcom.

Newsletter

Aktualności miejskie w Twojej poczcie

Zawartość stopki

Projekt i realizacja: